Skip to content

İnternet radyosu nasıl çalışır? Stüdyodaki sesin dinleyiciye yolculuğu

Yazıyı Sesli Dinle · 8 dk dinleme
Hızlı Özet · Önemli Çıkarım

Stüdyoda bir sunucu konuşuyor, ardından şarkı başlıyor. Aynı anda siz telefonunuzda radyonun oynat düğmesine basıyorsunuz. Sesin size ulaşması, mikrofonla telefon arasında kurulmuş birkaç aşamalı bir yolculuk sayesinde mümkün. Üstelik yayına biraz geç katıldığınızda program sizi beklemiyor; akış devam ediyor.

İnternet radyosu, ses akışını internet üzerinden dinleyicinin cihazına ulaştırır. Kaynak canlı mikrofon, önceden kaydedilmiş bir program, otomatik müzik akışı veya bunların birleşimi olabilir. Yayıncı sesi hazırlar; kodlayıcı, yayın sunucusu ve oynatıcı bu sesi dinlenebilir hâle getiren zincirin parçalarıdır.

Stüdyodan sunucuya

Sunucunun sesi ve çalınacak müzik, bir mikserde veya yayın yazılımında bir araya getirilebilir. Kodlayıcı bu sesi uygun akış biçimine dönüştürüp sunucuya gönderir. Sunucu da dinleyicilerin bağlanabildiği noktayı sağlar.

Icecast'in temel kurulum açıklaması, kendi sisteminde kaynak istemcisini, yayın sunucusunu ve dinleyici bağlantısını ayrı bileşenler olarak anlatıyor. Bunların aynı bilgisayarda bulunması şart değildir. Diğer yayın sistemleri farklı yazılım ve düzenler kullanabilir; RadioTEDU'nun belirli bir teknolojiyi kullandığı sonucu bu örnekten çıkarılamaz.

Oynat düğmesine basınca ne olur?

Telefonunuzdaki veya tarayıcınızdaki oynatıcı akış adresine bağlanır, gelen veriyi çözer ve sesi hoparlörünüze ya da kulaklığınıza iletir. Ağ bağlantısı ve oynatıcının kullandığı tampon nedeniyle stüdyoda söylenen bir cümle size biraz sonra ulaşabilir. Başka bir dinleyici aynı anı farklı bir gecikmeyle duyabilir.

Ses biçimi ve bit hızı da uyumluluk ve veri kullanımı açısından önem taşır. Daha yüksek bit hızı daha fazla veri kullanabilir; duyulan kalite ise kaynak kayda, kodlayıcıya ve bağlantıya da bağlıdır. Tek bir sayı her cihazda en iyi sonucu garanti etmez.

Çalan şarkının adı nereden gelir?

Oynatıcıdaki sanatçı ve parça adı, kulağınıza gelen sesin kendisinden ayrı bir bilgi olarak da taşınabilir. RadioTEDU’nun RTSAS proje açıklaması, uyumlu istemcilere sesle birlikte ICY üstverisi sunulduğunu anlatıyor. Hangi bilginin görüneceği kullanılan kaynağa ve oynatıcıya bağlıdır.

Ekranda eski bir şarkı adı görürseniz bunu hemen ses akışının kesildiği şeklinde yorumlamayın. Önce gerçekten ne duyduğunuzu, ardından başka bir oynatıcıda bilginin değişip değişmediğini kontrol edebilirsiniz. Bu, olası bir inceleme yoludur; RTSAS’ın veya belirli bir oynatıcının o anda hata yaptığını gösteren bir ölçüm değildir.

📻
RadioTEDU Canlı Yayın

Bu yazıyı incelerken kesintisiz yayındayız

Üniversite gençliğinin bağımsız müzik ve kültür laboratuvarını dinleyin.

Bir saat dinlemek ne kadar veri kullanır?

Yaklaşık bir hesap için bit hızını süreyle çarpabilirsiniz. Örneğin 128 kbit/sn hızındaki sabit bir akış, bir saatte yaklaşık **57,6 MB** ses verisi taşır. Önce 128 × 3.600 = 460.800 kilobit bulunur; sekiz bit bir bayt olduğundan bu, 57.600 kilobayt veya ondalık ölçüyle 57,6 megabayttır. Aynı varsayımlarla 64 kbit/sn hızındaki bir akış bir saatte yaklaşık 28,8 MB kullanır.

Bu hesap yalnızca ses akışının sabit hızına dayanır. Örneğin Apple’ın HLS açıklaması, bazı akışların bağlantı koşullarına uyum sağladığını anlatır; ağ ek yükü ve uygulamanın başka veri alışverişi de ölçülen miktarı etkileyebilir. Bu sayılar RadioTEDU’nun gerçek akış hızı veya kullanım ölçümü değildir.

RadioTEDU için de aynı hesabı bir kurum açıklaması üzerinden düşünebiliriz. Teknoloji sayfası, tam kaliteli dinleme için 192 kbit/sn AAC-LC seçeneğini tanıtıyor. Akışın bir saat boyunca sabit 192 kbit/sn olduğunu varsayarsak yalnızca ses verisi yaklaşık **86,4 MB** eder. Bu, cihazda yapılmış bir ölçüm değildir; seçilen akış, ek ağ verisi ve oynatma koşulları gerçek kullanımı değiştirir. Classical ve Jazz için sayfada ayrıca FLAC seçeneği belirtiliyor; bu hesap FLAC için sabit bir kullanım tahmini olarak alınmamalı.

Mobil veri sınırınız varsa en doğru fikir, kullandığınız istasyonu ve cihazı bir süre deneyip telefonunuzun veri kullanımını kontrol etmektir.

Canlı radyo ile podcast arasındaki fark

Canlı radyo akışında genellikle o sırada devam eden programa katılırsınız. Podcastte ise yayımlanmış bir bölümü seçip çoğu oynatıcıda duraklatabilir veya geri sarabilirsiniz. Aynı yayıncı iki biçimi bir arada sunabilir: RadioTEDU’nun canlı radyo sayfasında devam eden yayına katılabilir, podcast sayfasında ise ilginizi çeken bir seriyi seçebilirsiniz.

Bir programın canlı kaydını sonradan podcast olarak sunmak teknik olarak mümkün olsa da kullanılan müzik ve diğer içerikler için izinler ayrıca değerlendirilmelidir.

Ses kesilirse sorun nerede olabilir?

Önce cihazın ses çıkışını ve internet bağlantısını kontrol edip başka bir tarayıcı veya cihaz deneyebilirsiniz. Sorun yalnızca tek bir dinleyicide görülüyorsa yerel bağlantı ihtimallerden biridir; çok sayıda dinleyici etkileniyorsa yayın kaynağı veya sunucu tarafı da incelenmelidir. Bu gözlemler tek başına kesin teşhis değildir.

RadioTEDU monthly

The month in podcasts.

Receive podcast episodes from the latest 30 days and upcoming RadioTEDU ticketed events. No daily mail or unrelated announcements.

This consent covers only the monthly podcast newsletter and ticketed event updates. See our privacy notice.

Live RadioTEDU Pick a station and start listening
0:00 0:00

RadioTEDU · Big5 Türkiye Watch Party

RadioTEDU Live Screening: Big5 Türkiye Watch Party. Thursday 19 November, 18.00, D032. Click for free tickets.